Jean de La Fontaine

Jean de La Fontaine

Poprzednikiem Charlesa Perraulta był inny francuski pisarz, który upodobał sobie świat dziecięcej wyobraźni – Jean de La Fontaine. Jego bajki miały inny, bardziej edukacyjny charakter, niż pełne sprośnych dowcipów baśnie Charlesa Perraulta i wzorowane były na słynnych bajkach Ezopa. To właśnie on jest autorem słynnej opowieści o żółwiu i zającu, którzy rywalizowali w wyścigu. Nie ma chyba dziecka, które nie wiedziałoby, z jakich powodów zając przegrał ten wydawałoby się bezsensowny wyścig. Spod jego pióra wyszła też bajka o pracowitej mrówce i koniku polnym, którego beztroska spowodowała, że gdy nadeszła mroźna zima, nie miał zgromadzonych żadnych zapasów. Znana jest również inna bohaterka jego bajek – wyjątkowo podstępna i przebiegła czapla, której fortel jednak stał się zarazem przyczyną jej śmierci. Kiedy bowiem wmówiła wszystkim rybom w jeziorze, że ludzie próbują osuszyć ich staw i pod pretekstem przeniesienia ich w inne miejsce, pożerała je jedną po drugiej, trafiła w końcu na raka, który przejrzał jej sztuczki i udusił szczypcami.

Jan Brzechwa

Jan Brzechwa

Jan Brzechwa, polski poeta żydowskiego pochodzenia, w rzeczywistości nazywał się Lesman i był stryjecznym bratem naszego wielkiego poety. To właśnie Bolesław Leśmian wymyślił jego pseudonim – Brzechwa. Najbardziej znany jest oczywiście ze swoich licznych bajek, pisał jednak również popularne teksty satyryczne przeznaczone dla dorosłych. Swój pierwszy tomik z poezją dziecięcą, pod tytułem „Tańcowała igła z nitką”, wydał na rok przed wybuchem II Wojny Światowej. Przed dramatycznymi wydarzeniami września 1939 roku zdążył jeszcze napisać i opublikować drugi zbiór bajek, z którego pochodzi słynna „Kaczka dziwaczka”. W czasie wojny również nie przestał pisać bajek. Właśnie wtedy powstało jego największe dzieło – powieść dla dzieci i młodzieży „Akademia Pana Kleksa”. Jej kontynuacje powstały dopiero w latach sześćdziesiątych. Jego bajki zna doskonale każde polskie dziecko, zaś piękny film na podstawie „Akademii Pana Kleksa” upodobały sobie również dzieci mieszkające nawet daleko poza naszym krajem.

Ignacy Krasicki

Ignacy Krasicki

Na polskim gruncie, odpowiednikiem Jeana de La Fontaine był Ignacy Krasicki. Był on jednym z najważniejszych polskich przedstawicieli świata oświeceniowej poezji i zyskał przydomek „księcia polskich poetów”. Jego poematy heroikomiczne znane i komentowane były bardzo szeroko również poza królewskim dworem. Z kolei jego dzieło „Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki” uznawane jest przez historyków literatury za pierwszą polską powieść. Podobnie jak u starożytnego bajkopisarza Ezopa i bardziej współczesnego Krasickiemu Jeana de La Fontaine, bohaterami jego wyjątkowo licznych bajek były zwierzęta. W przeciwieństwie jednak do swojego francuskiego mistrza francuskiego mistrza, miały one znacznie bardziej humorystyczny charakter, zaś ich morał niekiedy był głęboko ukryty. Oprócz pisania bajek, był również autorem wielu satyr, utrzymywanych w konwencji podobnej do fraszek Kochanowskiego. Wśród bohaterów jego wierszyków znalazły się takie zwierzęta jak pospolite myszy, koty i gęsi, ale też jastrzębie, a nawet lwy.

Hans Christian Andersen

Hans Christian Andersen

Choć Hans Christian Andersen znany jest przede wszystkim jako autor popularnych baśni, swoją karierę rozpoczynał jako powieściopisarz i poeta. Wśród jego dzieł znajduje się, prócz kilku powieści, również około trzydziestu przeznaczonych na deski teatralne dramatów, które jednak nie odniosły sukcesu. Jego baśnie jednak, opublikowane około dwudziestu lat po ukazaniu się pierwszego wydania baśni braci Grimm, stały się jednak na całym świecie wielkim przebojem i uczyniły z niego prawdziwego przyjaciela dzieci. Pełne polskie wydanie jego bajek liczy sobie aż sześć tomów. Dzieci pamiętają oczywiście przede wszystkim o takich bohaterach baśni Andersena, jak brzydkie kaczątko, albo dziewczynka z zapałkami, która usiłowała ogrzać się podczas zimnej, grudniowej nocy. Bardzo popularne są również jego opowieści o księżniczce na ziarnku grochu, bohaterach bajki Królowa Śniegu – Kay’u i Gerdzie, malutkiej Calineczce lub smutnym słowiku. Każde dziecko wie też, w jaki sposób zakończyła się historia cesarza, który zamówił dla siebie nowe szaty u przebiegłych krawców – oszustów.

Charles Perrault

Charles Perrault

Najbardziej znanym francuskim baśniopisarzem jest z kolei Charles Perrault. Znany był w swoich czasach z zaciekłej obrony swoich poglądów na temat współczesnej mu literatury, oraz promowania idei stosowania w literaturze języka francuskiego w miejscu łaciny. Sukces odniósł jednak przede wszystkim jako autor zbioru ośmiu popularnych baśniu dla dzieci. Motywy do nich czerpał oczywiście z podań ludowych, zaś ich bohaterami byli Czerwony Kapturek wraz z chytrym i głodnym wilkiem, Śpiąca Królewna i okrutna królowa, wykorzystywany przez siostry i macochę Kopciuszek, a także Ośla Skórka, maleńki Tomcio Paluch czy kot w butach. Baśnie Perraulta pisane były przede wszystkim dla bywalców francuskich salonów. Z tego względu wyróżniały się swoim erotyzmem i okrucieństwem, większym nawet niż u ponad sto lat późniejszych braci Grimm. Pisane były przede wszystkim dla bywalców francuskich salonów. Dzieci poznawały jedynie ich bardzo okrojone wersje, albo też przeznaczone dla nich uproszczone adaptacje.

« Older Entries Recent Entries »