Monthly Archives: Wrzesień 2015

Kartezjusz

Kartezjusz

Renę Descartes (Kartezjusz) już w dzieciństwie wykazywał ogromne uzdolnienia matematyczne. W wieku 20 lat miał już za sobą studia prawnicze, potem przez pewien czas służył w armii holenderskiej i bawarskiej. Później postanowił całkowicie poświęcić się filozofii i nauce. Przeniósł się więc do Holandii, gdzie mógł prowadzić badania i pisać dzieła, które rozsławiły jego imię. Kartezjusz rozwinął wiele pojęć matematycznych, jak choćby układ współrzędnych w geometrii czy tzw. kartezjański iloczyn. W dziedzinie filozofii badał możliwości poznawcze człowieka. W swym najsłynniejszym dziele filozoficznym, Rozprawa o metodzie (1637), twierdził, że niczego nie można przyjąć za pewne, wszystko należy najpierw zakwestionować, ponieważ wątpienie jest drogą do poznania prawdy. Doszedł do wniosku, że myślenie to dowód na istnienie, bo gdyby człowiek nie istniał, nie mógłby myśleć, a tym bardziej wątpić. W ten sposób sformułował swoją słynną sentencję Cogito, ergo sum – myślę, więc jestem.

Deng Xiaoping

Deng Xiaoping

Deng Xiaoping pochodził z bogatej rodziny. Członkiem partii komunistycznej został w latach 20., kiedy studiował we Francji. Później położył duże zasługi dla rewolucji chińskiej 1949 r. Do 1956 r. był jednym z przywódców w komunistycznych władzach, ale następne 20 lat były dla niego trudne, ponieważ nie zaakceptował skrajności w programie Mao Zedonga. W okresie tzw. rewolucji kulturalnej utracił wszelkie wpływy i był szykanowany. Na scenę polityczną wrócił w 1978 r., po śmierci Mao, i wkrótce stał się niekwestionowanym przywódcą chińskim. Przyczynił się do ożywienia gospodarki kraju i podniesienia poziomu życia ludności. Fabryki zaczęły produkować dobra użytkowe: ubiory, maszyny do szycia, rowery, odbiorniki telewizyjne, rolnicy mogli uprawiać ziemię na użytek własny, a nie -jak dotychczas – komuny. Deng zezwolił też na rozwój małych przedsiębiorstw prywatnych i złagodził wyjątkowo surową cenzurę prasy i telewizji.

Friderick de Klerk

Friderick de Klerk

Frederick Willem de Klerk po ukończeniu studiów uniwersyteckich został prawnikiem. Od 1978 r. pełnił kolejno wiele funkcji rządowych, m.in. w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i Ministerstwie Oświaty Narodowej. W 1989 r. został obrany prezydentem Republiki Południowej Afryki. Ulegając naciskom wewnętrznym i zewnętrznym, de Klerk zaskoczył świat w 1990 r. uwolnieniem więźniów politycznych, a wśród nich Nelsona Mandeli. Zalegalizował też działalność partii politycznych, takich jak Afrykański Kongres Narodowy. Negocjacje pomiędzy Kongresem, Partią Narodową i innymi mniejszymi ugrupowaniami doprowadziły również do zniesienia apartheidu – systemu segregacji rasowej. Za to osiągnięcie de Klerk i Mandela zostali w 1993 r. uhonorowani pokojową Nagrodą Nobla.

De Gaulle

De Gaulle

Charles de Gaulle ukończył akademię wojskową. Wkrótce potem wziął udział w I wojnie światowej; ranny, dostał się do niewoli. Po zakończeniu wojny pozostał w wojsku. Na początku II wojny światowej dowodził dywizją pancerną. Kiedy w 1940 r. Niemcy napadli na Francję, udał się do Anglii, skąd wezwał Francuzów do stawienia najeźdźcom oporu. Sam zorganizował regularne siły zbrojne, zwane Wolną Francją. Na ich czele wrócił zwycięsko do Paryża w 1944 r. W 1945 r. został wybrany na prezydenta Francji, ale po 10 tygodniach ustąpił wskutek rozbieżności ze Zgromadzeniem Konstytucyjnym. Wrócił do władzy dopiero w 1958 r., kiedy Francja przechodziła kryzys polityczny. Wyszedł cało z kilku zamachów na swoje życie i stał się jednym z największych prezydentów w historii Francji. Był zwolennikiem wyposażenia Francji w broń jądrową i jej samodzielności w dziedzinie obronnej, co stało się przyczyną rozdźwięków z innymi przywódcami europejskimi.

Edgar Degas

Edgar Degas

Edgar Degas urodził się w zamożnej rodzinie bankierskiej. Od wczesnych lat pragnął zostać artystą, a rodzina nie miała zastrzeżeń do wyboru tak niepewnego losu. W szkole był miernym uczniem, który jednak książki i zeszyty wypełniał szkicami marzycielskich główek i postaci. Wkrótce jego wykształcona, obracająca się w kręgach artystycznych rodzina wprowadziła go w świat sztuki. Po ukończeniu studiów plastycznych Degas mógł całkowicie poświęcić się malarstwu bez obawy przed niedostatkiem, ponieważ byt zapewniały mu rodzinne kapitały. Najpierw zajmował się kompozycjami historycznymi, potem portretem, później zaś znalazł się pod wpływem impresjonizmu, zawsze jednak zachowując swój indywidualny styl. Chociaż doskonale radził sobie z rysunkiem i kompozycją w tradycyjnym sensie, doszedł do wniosku, że posługiwanie się linią w obrazie może odbiegać od dawnych zasad i że wcale nie trzeba umieszczać głównego motywu pośrodku obrazu lub ujmować go w całości. Obraz ukazujący jedynie fragmenty postaci jest bardziej zbliżony do życia, a nawet intensywniejszy niż postrzegana rzeczywistość, podobnie jak migawkowe zdjęcie. Artysta uwielbiał malować sceny widziane pod niezwykłym kątem, stosować skróty kompozycyjne, chwytać przelotne wrażenia, sytuacje i gesty – stąd jego fascynacja tancerkami z baletu (np. Niebieskie tancerki, Różowe tancerki).

« Older Entries